O czym warto pamiętać

Wśród pracowników budowlanych wypadki i schorzenia zawodowe zdarzają się niemal dwa razy częściej niż wynosi średnia dla wszystkich pracowników. Szczególnie częste są upadki z wysokości, obrażenia w wyniku podnoszenia ciężkich przedmiotów oraz wypadki przy maszynach. Wielu szkód można by jednak uniknąć poprzez lepsze planowanie. Dobre warunki pracy opłacają się wszystkim ze względu na mniejszą absencję chorobową, wydajniejszą produkcję i lepszą kondycję finansową przedsiębiorstwa. Tu można przeczytać o kilku powszechnych zagrożeniach i o tym, jak im zapobiegać. Więcej przykładów i dalsze informacje czytelnik znajdzie w broszurze Bezpieczeństwo prac budowlanych i instalacyjnych ADI 539 i na stronach internetowych, do których odnośniki znajdują się na dole strony.

Eliminacja zagrożenia upadkiem

Upadek z wysokości to najczęstsza przyczyna śmierci i najpowszechniejsza forma wypadku na placach budów. Zagrożenie upadkiem należy eliminować. W razie potrzeby konieczne jest zastosowanie poręczy ochronnych, platform roboczych, koszy zabezpieczających lub rusztowań. Jeśli specyfika pracy nie pozwala na użycie tego rodzaju zabezpieczeń, należy stosować osobiste środki ochrony przed upadkiem z wysokości.

Bezpieczniejsza praca na dachu

Przy pracach prowadzonych na dachu konieczne jest stosowanie poręczy zabezpieczających lub innego wyposażenia gwarantującego podobną ochronę. Poręcz powinna być zamocowana do podstawy dachu lub do rusztowania kończącego się zaraz poniżej podstawy dachu. Czasem jako zabezpieczenia należy użyć szelek zabezpieczających z liną zamiast poręczy lub innego sprzętu. Jeśli stosuje się osobiste środki zabezpieczające przed upadkiem z wysokości, lina powinna być zamocowana w odpowiedni sposób na dachu – na przykład do stałego zabezpieczenia.

Kontrola wyposażenia i instalacji

Należy regularnie przeprowadzać kontrolę sprzętu ppoż., systemów alarmowych, instalacji elektrycznych, organizacji ruchu, siatek zabezpieczających i oznakowania miejsc niebezpiecznych oraz innych elementów znajdujących się na placu budowy i dbać o ich systematyczną konserwację. Zasadne jest sporządzenie planu kontroli precyzującego, kiedy i w jaki sposób będą one przeprowadzane. W razie wykrycia niedociągnięcia, które może oznaczać poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa lub zdrowia, prace należy natychmiast przerwać. Prace można wznowić dopiero po usunięciu niedociągnięcia.

Składowanie i ułożenie materiałów

Poważny wypadek może się zdarzyć, gdy ustawione lub ułożone w stos materiały budowlane zaczną się ruszać. W razie istnienia takiego zagrożenia materiały należy ustawić lub ułożyć w sposób stabilny. To samo obowiązuje w przypadku prac prowadzonych z użyciem materiałów budowlanych lub wyposażenia posiadających zmagazynowaną energię – jak na przykład sprężyste zbrojenie czy bramy ze sprężynami. Należy pamiętać, że mocowanie materiałów budowlanych musi wytrzymywać podmuchy wiatru.

Ruch pojazdów

W przypadku niektórych robót budowlanych zagrożenie wiąże się z ruchem pojazdów (samochody, pociągi itp.). Zagrożenia takie występują w przypadku robót drogowych i torowych, ale także w trakcie na przykład wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy. W istniejących przepisach podaje się szereg czynności, które należy rozważyć lub podjąć w celu zapobieżenia zagrożeniom. W pierwszym rzędzie należy tak zreorganizować ruch, by nie wpływał na przebieg robót. Osoby kierujące ruchem oraz osoby pracujące w miejscach nieoddzielonych od ruchu powinny nosić odzież ostrzegawczą z elementami odblaskowymi.

Gdy coś się stanie

Ewakuacja

We wszystkich miejscach prowadzenia prac powinna istnieć możliwość ewakuacji w przypadku zagrożenia na przykład pożarowego. Wszyscy powinni móc szybko i bezpiecznie dostać się w bezpieczne miejsce. Specjalne drogi ewakuacji i miejsca zbiórki powinny być oznaczone za pomocą tabliczek. Drzwi na drodze ewakuacyjnej powinny się dać łatwo otworzyć w kierunku ewakuacji.

Pierwsza pomoc

Powinna istnieć możliwość udzielenia pierwszej pomocy. Zawsze dostępny powinien być personel wyszkolony w udzielaniu pierwszej pomocy. Pomieszczenia i sprzęt przeznaczone do udzielania pierwszej pomocy powinny być oznaczone za pomocą tablic. Ponadto należy wywiesić w widocznym miejscu numery telefonów i adresy pogotowia ratunkowego oraz służb ratowniczych.

Pożar

Należy zapewnić sprzęt gaśniczy i umieścić go w łatwo dostępnym miejscu. Miejsca rozmieszczenia sprzętu ppoż. należy oznaczyć za pomocą tablic. Tam, gdzie jest to zasadne – na przykład w miejscach, gdzie znajdują się materiały łatwopalne – należy zainstalować wykrywacze pożaru i systemy alarmowe. Regularnie należy przeprowadzać ćwiczenia ppoż.

Oświetlenie awaryjne

Odpowiednio mocne oświetlenie awaryjne powinno się znajdować w miejscach, w których istnieje zagrożenie w przypadku przerwy w zasilaniu energią elektryczną. Nagłe wyłączenie oświetlenia w trakcie prac z piłą lub wznoszenia rusztowania może przy braku oświetlenia awaryjnego stać się przyczyną poważnych obrażeń.